کاردرمانی ذهنی شاخهای تخصصی از کاردرمانی است که بر تقویت و ایجاد مهارتهای ذهنی و درمان مشکلات شناختی در افراد دچار اختلال تمرکز دارد. این رویکرد درمانی با در نظر گرفتن ارتباط تنگاتنگ بین جسم و ذهن، برنامههای مشخصی را برای تقویت این پیوند طراحی میکند. یکی از اختلالات مهمی که در این حوزه مورد توجه قرار میگیرد، ضعف در مهارتهای حرکتی مرتبط با یکپارچگی حسی و حرکتی است. برای دستیابی به اهداف درمانی، کاردرمانگران ذهنی از طیف وسیعی از تکنیکها استفاده میکنند؛ از جمله رفتار درمانی، بازی درمانی، حرکت درمانی، و استفاده از اتاق تاریک، که همگی با هدف بهبود عملکرد ذهنی و حرکتی فرد به کار گرفته میشوند.
کاردرمانی ذهنی کودکان
آموزش یک متخصص کاردرمانگر ذهنی در کودکان با توجه به میزان بهره هوشی و توانایی های او ارائه می شود. هدف از کاردرمانی ذهنی کودکان شناسایی نقاط ضعف کودک در انجام کارهای ضروی و روزمره و بهبود توانایی های کودک در جهت زندگی بهتر و ارتباط قوی تر با جامعه است. کاردرمانگر در این حوزه سعی می کند با ایجاد تغییراتی در محیط زندگی و کار فرد سعی در بهبود مهارت های فرد در ایجاد ارتباط موثر با آن ها دارد. کاردرمانگر در تلفیق فعالیت های درمانی با فعالیت های روزمره فرد توانا بوده و از بهترین متدها برای این منظور استفاده می کند. کودکانی که دچار اختلالات ذهنی هستند باید بیاموزند تا چگونه از حواس خود استفاده کنند. کاردرمانگر از وسایل و روش های مختلف تحریک پذیری حسی کودک را افزایش داده و از این طریق به بهبود مهارت های ذهنی و درکی وی کمک می کند.
موارد کاربرد کاردرمانی ذهنی
کم توانی ذهنی و کند ذهنی
اختلالات یادگیری و اختلال توجه و تمرکز
اختلالات رفتاری مانند پرخاشگری، ناخن جویدن، انزوا طلبی و اختلال بیش فعالی
اختلالات نافذ رشد مانند اوتیسم، سندرم آسپرگر و سندرم رت
سندرم داون و سایر سندرم های ژنتیکی
فلج مغزی
فقدان و ضعف در مهارت های ترسیمی
اختلالات مخچه ای و مشکلات حافظه ای
مشکلات نوشتاری و تاخیر رشدی کودکان
مشکلات درکی شناختی و اختلال در ارتباط با دیگران
فوبیا یا ترس شدید
مشکلات اضطرابی، افسردگی و اختلال وسواس
آموزش مهارت های مورد نیاز برای کلاس اول
فواید کاردرمانی ذهنی
تقویت مهارت های بازی
درمان مشکلات درکی_بینایی
بهبود مشکلات حسی
بهبود تعادل
بهبود مهارت های ارتباطی
تقویت مهارت های ترسیمی و رشد نقاشی
کاردرمانی ذهنی موثرترین راهکار در توانبخشی کودکان دارای تاخیر ذهنی یا کم توان ذهنی است. این کودکان اغلب از طریق روانپزشکان، متخصصان اطفال به مراکز توانبخشی برای دریافت خدمات کاردرمانی ارجاع داده می شوند.
تاخیر یا عقب ماندگی ذهنی شایعترین ناتوانی و اختلال رشدی است که بطور میانگین در حدود ۲ درصد از کودکان دیده می شود. تست این کودکان اغلب از طریق آزمون های هوش و رفتار انطباقی (استدلال پایه، دانش محیطی و مهارتهای روزمره زندگی و حفاظت از خود متناسب با سطح رشدی) است.
رشد کودکان دارای عقبماندگی ذهنی، مانند کودکان عادی، تحت تأثیر عوامل مختلفی نظیر شرایط اجتماعی-اقتصادی و حوادث محیطی قرار دارد. با این حال، شاخصه اصلی عقبماندگی ذهنی با دو ویژگی بارز تعریف میشود: اولاً، وجود ناتوانی و اختلال قابل توجه در تواناییهای هوشی که معمولاً از طریق آزمونهای روانسنجی و آموزشی تشخیص داده میشود. دوماً، اختلال در مهارتهای انطباقی لازم برای زندگی مستقل، مانند توانایی برقراری ارتباط. نکته حائز اهمیت این است که این علائم باید قبل از سن ۱۸ سالگی و اغلب در سالهای ابتدایی زندگی کودک، خود را نشان دهند تا تشخیص عقبماندگی ذهنی مطرح شود.
کاردرمانی کند ذهنی کودکان
کودکانی که در طیف کندذهنی قرار میگیرند، دارای بهره هوشی نزدیک به مرز نرمال هستند و به همین دلیل برای یادگیری و پیشرفت، نیازمند تمرین و تکرار مستمر از سوی اطرافیان و دریافت خدمات توانبخشی تخصصی مانند کاردرمانی هستند. کاردرمانی نقش بسیار موثری در یادگیری مهارتهای تحصیلی و پیشرفت مهارتهای اجتماعی این کودکان ایفا میکند. کاردرمانی ذهنی به این کودکان کمک میکند تا با غلبه بر مشکلاتشان، زندگی بهتری را تجربه کنند و در واقع، توانمندیهای بالقوه آنها را افزایش میدهد. از آنجا که بسیاری از این کودکان ممکن است با اختلالات حرکتی نیز دست و پنجه نرم کنند، میتوانند از خدمات کاردرمانی در منزل که توسط کلینیک کاردرمانی حسنپور ارائه میشود، بهرهمند شوند و بدین ترتیب، روند توانبخشی خود را به شکلی مؤثرتر و راحتتر ادامه دهند.
دلایل کند ذهنی کودکان
اختلالات در رشد جنین و یا نارس به دنیا آمدن
ابتلا به عفونت، وارد شدن ضربه و یا قرار گرفتن در معرض سموم در دوارن کودکی
ناهنجاری های مادرزادی
اختلالات کروموزومی و ژنتیک
اختلالات غددی
وارد شدن آسیب روحی و روانی به کودک
اصلی ترین مشکلات برای کودکان کم توان ذهنی
ضعف حافظه
تأخیر در الگوهای رشد گفتاری، زبانی و کم حرفی
نیاز به تدریس طولانیتر و تکرار بیشتر برای آموزش مفاهیم
ناتوانی در یادگیری اجتماعی
عدم تمایل به برقراری ارتباط با همسالان
ناتوانی در کنترل احساسات خود بطوری که این کودکان به سرعت خشمگین می شوند
کاهش اعتماد بنفس بدلیل تاخیر در یادگیری
کاردرمانی ذهنی برای کودکان کم توان
کاردرمانی کودکان کم توان ذهنی به عنوان موثرترین راهکار توانبخشی در این کودکان شناخته می شود که نفش موثری در بهبود مهارت های ذهنی در این کودکان دارد. محدوده سنی ۰ تا ۶ سال زمان اصلی رشد و توسعه ذهنی کودکان است که باید بیشترین توجه به آن شود و در صورتی که اقدامات کاردرمانی در این سنین آغاز شود می تواند بهترین نتایج را به همراه داشته باشد.
آموزش یکی از نیازهای این کودکان است که توسط متخصص کاردرمانی ذهنی ارائه می شود و این آموزش باید متناسب با سن و دیگر شرایط کودک کم توان ذهنی ارائه شود. کاردرمانی کودکان کم توان ذهنی نفش موثری در افزایش خلاقیت و قدرت درک این کودکان داشته و به کاهش مشکلات این کودکان در سنین بزرگسالی کمک می کند. تقویت حافظه و بهبود و نقویت مهارت ها از دیگر مزایای کاردرمانی در این کودکان است. تمرینات کاردرمانی همچنین به افزایش هوش و رشد ذهن کودک کمک می کند.
بازی درمانی یکی از تکنیک های کاردرمانی در این کودکان است که نقش موثری در توسعه مهارت ها در این کودکان دارد. لازم بذکر است که بهبود مهارتهای ذهنی کودکان علاوه بر آموزش های کاردرمانی ذهنی تحت تاثیر خانواده و مدرسه به عنوان دو محیط مهم و موثر بر مهارت های شناختی کودکان کم توان ذهنی نیز است. بازی درمانی یکی از موثرترین تکنیک های کاردرمانی در این کودکان است که در کلینیک کاردرمانی حسن پور ارائه می شود.
بازی های کاردرمانی ذهنی
در کلینیک کاردرمانی ذهنی ما، متخصصین مجرب با تکیه بر دانش و تجربه خود، طیف گستردهای از بازیهای متنوع و هدفمند را متناسب با نقاط ضعف و نیازهای هر کودک طراحی و ارائه میدهند. این بازیها صرفاً برای سرگرمی نیستند، بلکه ابزارهایی قدرتمند برای تقویت مهارتهای شناختی، حرکتی ظریف، توجه و تمرکز، حافظه، حل مسئله و مهارتهای اجتماعی در کودکان به شمار میروند. هدف اصلی از این رویکرد، کمک به کودک برای بهبود عملکرد تحصیلی و آمادهسازی او برای موفقیت در آزمونهای سنجش مدرسه و مراحل بعدی زندگی است. با این روش درمانی جذاب و کودکمحور، ما تلاش میکنیم تا فرآیند یادگیری را برای کودکان لذتبخش کنیم و در عین حال، به آنها کمک کنیم تا با چالشهای خود مقابله کرده و به بهترین نسخه از خود تبدیل شوند. نمونه ای از بازی های کاردرمانی ذهنی در زیر آمده است
بازی های لگویی
این بازی ها میتوانند با رنگ های مختلف و شکل های مختلفی انجام شوند. انجام بازی های لگویی نقش موثری در بهبود درک فضای کودک کم توان ذهنی و همچنین افزایش خلاقیت او دارد. کاردرمانگر برای بهبود تقلید و الگوبرداری شکل های ساده ای را با لگو ساخته و از کودک خود می خواهد که از شکل ها الگوبرداری کند.
بازی با توپ و سبد
از بازی های موثر کاردرمانی در این کودکان است که نقش موثری در تقویت مهارت های شمارش اعداد و همینطور هماهنگی چشم ها و دست ها دارد. برای انجام این بازی درمانگر کودک را تشویق می کند تا توپ ها را یکی یکی داخل سبد بیاندازد.
درکی حرکتی
بازیهای درکی-حرکتی، از جمله بهترین فعالیتهایی هستند که میتوانند هم در محیط خانه و هم در کلینیکهای کاردرمانی اجرا شوند و نقش مؤثری در تقویت تواناییهای کودکان ایفا کنند. این نوع بازیها که بر اجرای دستورات کلامی و هماهنگی حرکت با درک تمرکز دارند، میتوانند با استفاده از اشیا یا حتی در قالب فعالیتهای گروهی با افراد دیگر انجام شوند. برای مثال، دستوراتی مانند “توپ را بینداز، دو تا دست بزن و توپ را بگیر” نمونههایی ساده اما بسیار مؤثر از این بازیها هستند که به بهبود هماهنگی چشم و دست، تقویت دنبال کردن دستورالعملها، افزایش توجه و تمرکز و پرورش مهارتهای حرکتی ظریف و درشت کمک شایانی میکنند.
نقاشی کردن
نقاشی کردن یکی از مهم ترین مهارت های کودکان کم توان ذهنی است که در کلینیک های کاردرمانی ذهنی به آن توجه زیادی می شود. نقاشی کردن سبب تقویت مهارت های توجه و تمرکز و همچنین هماهنگی چشم و دست ها می شود و به بهبود مهارت های نوشتاری نیز کمک زیادی می کند.
کاردرمانی ذهنی در کودکان دیرآموز
کاردرمانی ذهنی در کودکان دیرآموز یکی از روش های موثر در تقویت توانمندی ها در این کودکان است که به مراحل رشدی در این کودکان و افزایش سرعت یادگیری در آن ها کمک می کند. کودک دیرآموز با سرعت بسیار کمتری نسبت به همسالان خود به نشانگرها و مراحل رشدی خود رسیده و زمان بیشتری برای آموزش مفاهیم درسی و غیردرسی به آن ها نیاز است.
برخلاف تصور عموم این کودکان در یادگیری ناتوان نیستند بلکه به زمان بیشتری برای آموزش نیاز دارند. رشد با سرعت آهسته نسیت به همسالان در رسیدن نقاط عطف اساسی و در نتیجه نیاز به تلاش بیشتر از جمله ویژگی های کودان دیرآموز است.
کاردرمانی ذهنی در کودکان دیرآموز سرعت یادگیری در این کودکان را افزایش داده و به کاهش مشکلات ناشی از سرعت آهسته در یادگیری مفاهیم در آن ها کمک می کند. کودکان دیرآموز به دلیل عدم توانایی در گرفتن یک مفهوم یا درک آنچه به آنها آموزش داده میشود، نمیتوانند پا به پای همسالان خود، روند یادگیری را طی کنند. کودکان دیرآموز، دارای مشکلات رشدی هستند.
کاردرمانی ذهنی: راهگشای پیشرفت کودکان دیرآموز
کودکان دیرآموز برای طی کردن طبیعی مراحل رشدی خود و همگام شدن با همسالانشان، به یاری متخصصان کاردرمانی نیاز مبرم دارند. کاردرمانگران ذهنی با بهکارگیری تکنیکهای متنوع و طراحی برنامههای درمانی منحصربهفرد بر اساس تواناییهای هر کودک، به آنها کمک میکنند تا بر چالشهای خود غلبه کنند. اهداف اصلی در کاردرمانی این کودکان شامل تعیین اهداف کوچکتر و قابل دسترس، در نظر گرفتن پاداش برای دستیابی به موفقیتها، ایجاد انگیزه مداوم در کودک، و همراهی صبورانه با او همراه با پرهیز از سرزنش است. این راهکارهای ضروری نه تنها به پیشرفت شناختی و مهارتی کودک کمک میکنند، بلکه اعتماد به نفس او را نیز تقویت کرده و مسیر رشدش را هموارتر میسازند.
کلینیک کاردرمانی ذهنی کودکان در تهران
کلینیک کاردرمانی دکتر صالحی در غرب تهران، به عنوان یکی از مراکز تخصصی پیشرو در حوزه کاردرمانی ذهنی کودکان، با بهرهگیری از جدیدترین رویکردها و متدهای روز دنیا، آماده ارائه خدمات درمانی است. در این مرکز، تمامی برنامههای درمانی به صورت کاملاً حرفهای و متناسب با نیازهای منحصر به فرد هر کودک طراحی و پیادهسازی میشوند تا بالاترین اثربخشی حاصل شود. هدف ما کمک به کودکان برای شکوفایی پتانسیلهای ذهنی و حرکتی و بهبود کیفیت زندگی آنهاست. برای دریافت نوبت و بهرهمندی از جلسات تخصصی کاردرمانی ذهنی، میتوانید با ما تماس بگیرید.