کاردرمانی پس از جراحی تاندون دست نقش موثری در کمک به فرایند بهبودی و تسریع آن دارد، کاردرمانی دست همچنین به کاهش عوارض پس از جراحی دست نیز کمک می کند. در صورتی که تاندون های دست به دلایلی مانند پارگی دچار آسیب جدی شده باشد جراحی برای ترمیم آسیب تاندون دست انجام می گیرد. تاندون ها بافت های محکم و در عین حال دارای خاصیت ارتجاعی هستند که عضلات را به استخوان متصل می کنند و نقش مهمی در حرکات بدن دارند و زمانی که تاندون دست فرد پاره شود موجب از دست دادن حرکات دست شده که در این وضعیت انجام جراحی ضروری است.
در مواردی که تاندون های دست آسیب ببینند علاوه بر بروز درد و التهاب فرد توانایی خم و راست کردن انگشتان دست را نیز از دست می دهد. چسبندگی تاندون نیز یکی از مشکلاتی است که سبب کاهش دامنه حرکتی دست شده و در موارد شدید نیازمند جراحی است. برای جراحی تاندون دست جراح ارتوپد یک برش در دست فرد ایجاد کرده و از این طریق اقدام به ترمیم تاندون آسیب دیده می کند.
مهم ترین دلایل آسیب تاندون های دست
بریدن دست بوسیله چاقو، شیشه
آسیب شدید تاندون های دست در اثر حوادث ناگهانی مانند تصادفات رانندگی یا حوادث ورزشی
گازگرفتگی توسط حیوانات
بیماری هایی مانند روماتیسم مفصلی نیز سبب ضعیف شدن تاندون دست شده و به مرور می تواند سبب پارگی شود.
علائم پارگی تاندون انگشت دست
پارگی تاندون فلکسور یا اکستنسور منجر به علائم زیر میشود:
ناتوانی در خم یا باز کردن انگشت
تورم، درد لحظهای و کبودی موضعی
ضعف در گرفتن اشیاء
در بعضی موارد احساس گیر کردن یا صدای غیرعادی هنگام حرکت انگشت
اگر تاندون دست پاره بشه چی میشه؟
پارگی تاندون دست میتواند به طور جدی عملکرد انگشتان را مختل کند؛ به طوری که پارگی تاندون فلکسور (خمکننده) باعث عدم توانایی در خم کردن انگشت شده و پارگی تاندون اکستنسور (صافکننده) مانع از صاف شدن کامل انگشت میشود. در صورت عدم درمان مناسب، این عارضه میتواند به ضعف عملکرد، چسبندگی، محدودیت دائمی حرکت و یا تغییر شکل انگشت منجر شود. برای تشخیص دقیق پارگی، معاینه فیزیکی و در اغلب موارد، تصویربرداریهایی مانند سونوگرافی یا MRI ضروری است. پس از تشخیص، بسته به شدت آسیب، برنامه درمانی شامل جراحی ترمیمی (در موارد شدید)، استفاده از آتل برای بیحرکت نگهداشتن و محافظت از ناحیه آسیبدیده، و همچنین کاردرمانی تخصصی برای بازگرداندن کامل عملکرد و قدرت دست خواهد بود.
چسبندگی تاندون دست بعد از جراحی
چسبندگی تاندون یکی از عوارض پیچیده پس از جراحیهای دست است که میتواند به طور جدی عملکرد انگشت را مختل کند. این عارضه زمانی رخ میدهد که تاندون پس از ترمیم جراحی به بافتهای اطراف میچسبد و مانع حرکت آزادانه آن میشود. علائم رایج این وضعیت شامل محدودیت و خشکی در حرکت انگشتان یا مچ، درد هنگام خم یا صاف کردن، احساس گیر کردن و کاهش کیفیت کلی حرکت است. عواملی مانند بیتحرکی طولانیمدت، تأخیر در شروع کاردرمانی، التهاب مزمن و بیماریهای زمینهای مانند دیابت، روماتیسم یا کمکاری تیروئید میتوانند خطر ابتلا به چسبندگی را افزایش دهند. نرخ نیاز به جراحی آزادسازی چسبندگی (تنولیز) حدود ۶٪ گزارش شده است. درمان اولیه این عارضه بر روی روشهای غیرجراحی متمرکز است که شامل فیزیوتراپی تخصصی، تمرینات کششی و حرکتی ملایم، و استفاده از روشهای درمانی فیزیکی مانند التراسوند یا لیزر میشود. در صورتی که این روشها بهبودی کافی را ایجاد نکنند، جراحی آزادسازی به عنوان گزینه درمانی در نظر گرفته خواهد شد. اگرچه تحقیقات جدیدی در زمینه استفاده از بیومواد ضدچسبندگی در حال انجام است، اما هنوز کاربرد قطعی بالینی برای آنها وجود ندارد.
ورم دست بعد از عمل تاندون
ورم پس از جراحی تاندون دست یک پاسخ طبیعی و ضروری بدن به آسیب و التهاب اولیه است، اما در صورت همراهی با عوارضی مانند چسبندگی یا عفونت، میتواند شدت یابد و روند بهبودی را کند کند. مدیریت صحیح این ورم برای تسریع بهبودی و کاهش ناراحتی بیمار بسیار حیاتی است. این مدیریت شامل راهکارهای ساده اما مؤثر مانند بالا نگه داشتن دست بالاتر از سطح قلب، استفاده از کمپرس سرد به صورت منظم، استفاده از اسپلینت برای ثابت نگهداشتن و محافظت از ناحیه جراحیشده و همچنین پرهیز از انجام فعالیتهای سنگین در مراحل اولیه پس از عمل است. با رعایت این نکات، میتوان از افزایش بیش از حد ورم جلوگیری کرد و زمینه را برای یک بازتوانی موفق و کاهش خطر عوارض بعدی فراهم آورد.
ورزش بعد از عمل تاندون دست
پس از جراحی تاندون دست، ورزش و حرکت کنترلشده زودهنگام به عنوان یک استاندارد درمانی شناخته شده و عملکردی به مراتب بهتر از بیحرکتی مطلق دارد. طبق پروتکلهایی مانند Saint John، شروع حرکت فعال محافظتشده انگشت از روز ۳ تا ۵ پس از جراحی میتواند به بهبود عملکرد و کاهش خطر پارگی تاندون کمک کند. تحقیقات نشان میدهد که انجام حرکات Place-and-hold (قرار دادن و نگه داشتن) نسبت به حرکات کاملاً غیرفعال، نتایج بهتری به همراه دارد. با این حال، بازگرداندن حرکت فعال کامل باید حتماً تحت نظارت یک کاردرمانگر متخصص انجام شود، چرا که زمان شروع این مرحله به تکنیک بخیه و میزان ثبات ترمیم تاندون بستگی دارد. رعایت دقیق این پروتکلها، کلید یک بازتوانی موفق و بازگشت به عملکرد طبیعی دست است.
مدت زمان جوش خوردن تاندون انگشت دست
فرآیند ترمیم پس از جراحی تاندون دست، یک روند طبیعی و چندمرحلهای است که با مرحله التهاب در روزهای ۱ تا ۳ آغاز میشود. در این مرحله، بدن با ورم و قرمزی به آسیب واکنش نشان میدهد. سپس، مرحله تکثیر از روز ۷ تا ۲۱ شروع میشود که در آن بافتهای جدید برای ترمیم آسیب شکل میگیرند. در نهایت، مرحله طولانیتر بازسازی آغاز میشود که از ۶ هفته تا چندین ماه (گاهی تا ۱۲ ماه) به طول میانجامد و در آن بافتها قویتر و سازمانیافتهتر میشوند. از روز ۳ تا ۵ پس از جراحی، شروع فعالیتهای کنترلشده بسیار حیاتی است و باید تا زمان بهبودی اولیه (۶ تا ۸ هفته) ادامه یابد. برای دستیابی به بازیابی کامل عملکرد دست، ممکن است نیاز به ادامه کاردرمانی به مدت ۶ تا ۱۲ ماه باشد تا اطمینان حاصل شود که تاندونها به طور کامل قدرت و انعطافپذیری خود را به دست آوردهاند.
کاردرمانی پس از جراحی تاندون دست
پس از انجام این جراحی فرد باید به مدت چندین ماه تحت درمان های توانبخشی از جمله کاردرمانی ارتوپدی قرار بگیرد تا عملکرد تاندون پس از جراحی به حالت قبل از آسیب دیدگی برگردد. خدمات توانبخشی و کاردرمانی دست شامل ارائه تمرینات مخصوص دست برای تقویت دست، ارائه توصیه هایی در ارتباط با نحوه استفاده از دست آسیب دیده و همچنین تجویز اسپلینت های مخصوص دست برای جلوگیری از حرکت بیش از حد دست تا زمان بهبودی کامل تاندون آسیب دیده است. فردی که جراحی تاندون دست انجام داده به مدت حداقل شش هفته باید از انجام فعالیت سنگین با دستان خود بپرهیزد.
اهداف کاردرمانی پس از جراحی تاندون دست
کمک به تسریع فرایند بهبودی و ترمیم زخم ها
کاهش احتمال بروز تورم و یا رفع آن
بهبود عملکرد دست پس از آسیب دیدگی
کمک به کاهش احساس درد پس از جراحی
بازآموزی حسی پس از آسیب های عصبی
افزایش دامنه حرکتی دست
تقویت مهارت های دستی پس از آسیب تاندون
مراجعه به کلینیک کاردرمانی جهت بازگشت حرکات
کلینیک کاردرمانی غرب تهران، واقع در جنتآباد، با بهرهگیری از تیم مجرب کاردرمانگران و تجهیزات تخصصی، کلیه خدمات توانبخشی دست پس از جراحی تاندون را بهصورت علمی و بر اساس جدیدترین پروتکلهای درمانی ارائه میدهد. در این مرکز، برنامههای بازتوانی شامل کنترل ورم، پیشگیری و درمان چسبندگی تاندون، بازآموزی حرکات انگشتان و مچ، افزایش دامنه حرکتی و تقویت عضلات بهطور کامل و تحت نظارت دقیق انجام میشود تا بیماران بتوانند در کوتاهترین زمان ممکن به عملکرد طبیعی دست خود بازگردند. این خدمات برای انواع جراحیهای ترمیم تاندون فلکسور و اکستنسور، مطابق با استانداردهای بینالمللی و بهصورت فردمحور طراحی و اجرا میگردد.