فلج مغزی ، علائم و درمان آن

توانبخشی شناختی
توانبخشی شناختی
تیر ۲۴, ۱۳۹۷
سکته مغزی
سکته مغزی ، علائم و راهکارهای درمانی
شهریور ۱۴, ۱۳۹۷
فلج مغزی

فلج مغزی

فلج مغزی (cerebral palsy) یکی از اختلالات مغزی جدی است که به دلیل آسیب قسمت هایی از مغز که مسئول کنترل حرکات ارادی بدن هستند رخ می دهد.

فلج مغزی یا سی پی در اثر ناهنجاری‌ های مادرزادی یا وارد شدن آسیب های جدی به مغز جنین یا نوزاد در حال تکامل رخ می دهد.

آسیب مغزی ممکن است در دوران نوزادی ، حین تولد و یا پس از آن در دوران کودکی رخ دهد و منجر به بروز این ناهنجاری شود.

اغلب مبتلایان فلج مغزی تنها دچار مشکلات حرکتی هستند و از لحاظ ذهنی مشکل خاصی ندارد و این در حالی است که برخی مبتلایان دچار اختلالات یادگیری و شناختی و همچنین مشکلات مرتبط با سیستم زبان و گفتار صحیح هستند.

اختلالات حرکتی ایجاد شده پیشرونده نیستند اما در صورت عدم توانبخشی می توانند در بزرگسالی مشکلات بیشتری را برای فرد بیمار ایجاد کنند.

فلج مغزی اسپاستیک ، شایعترین نوع فلج مغزی است که به علت آسیب نورون‌ های حرکتی فوقانی رخ داده و منجر به بروز مشکلات حرکتی همچون راه رفتن غیر طبیعی ، رفلکس های غیر طبیعی و عدم توانایی در هماهنگ کردن عضلات می شود.

فلج مغزی اغلب در اثر وارد شدن آسیب به مغز نوزاد در دوران جنین و یا حین زایمان و پس از آن تا دوسالگی رخ می دهد.

زایمان های سخت و طولانی که سبب کاهش سطح اکسیژن مغز نوزاد می شوند نیز از عواملی هستند که می توانند منجر به بروز این ناهنجاری شوند.

علائم این اختلال اغلب تا ۲ سالگی کودک مشخص می شود و پس از تشخیص بلافاصله باید اقدامات درمانی و توانبخشی انجام گرفته تا مشکلات فرد در سال های بعدی زندگی به حداقل برسد.

علائم فلج مغزی

بسته به شدت آسیب مغزی علائم بیماری نیز متفاوت است بیماری در گروهی از مبتلایان بحدی شدید است که مشکلات جسمی و دهنی عدیده ای را ایجاد کرده و در برخی مبتلایان ممکن است بحدی خفیف باشد که بیماری براحتی قابل تشخیص توسط اطرافیان نباشد تا جایی که برخی مبتلایان فلج مغزی حتی ضریب هوشی بالاتری نسبت به همسالان خود دارند.

شایع ترین علائم بیماری عبارتند از :

  • ناتوانی در عملکردهای حرکتی بطور صحیح 
  • خشکی و انعطاف پذیری کم اندام ها
  • ناتوانی در هماهنگی عضلات و اندام ها
  • اسپاسم عضلات
  • حرکات غیر طبیعی دست و پا (رفلکس های غیر طبیعی)
  • حرکات غیر ارادی اندام ها
  • عقب ماندگی ذهنی
  • اختلالات یادگیری
  • اختلال در تکلم و گفتار صحیح
  • مشکلات بینایی و شنوایی
  • تشنج های مکرر
  • اختلال در بلع غذا
  • بی اختیاری ادرار و مدفوع

عوامل خطر

  • مشکلات دوران بارداری مانند ابتلا مادر به بیماری های عفونی ، خونریزی های غیر طبیعی و …
  • چند قلویی
  • هورمون درمانی مادر در دوران بارداری
  • خونریزی مغزی در دوران جنینی و نوزادی
  • عفونت‌های مغزی در دوران جنین و نوزادی
  • وارد شدن ضربه به سر جنین در دوران بارداری ، حین زایمان و پس از آن
  • نوزادان زودرس که با وزن کمی به دنیا می آیند نیز در معرض خطر این اختلال هستند.

درمان فلج مغزی

متاسفانه تا کنون درمان قطعی برای این بیماری شناخته نشده اما میتوان با راهکارهای توانبخشی کیفیت زندگی این افراد را بهبود بخشید و از مشکلاتی که ممکن است در اینده با آن مواجه شوند کم کرد.

لازم به ذکر است که هرچه روش های درمانی در سنین پایین تر آغاز شوند احتمال موفقیت در بهبود شرایط کودک و افزایش توانمندی های وی بالاتر می رود.

داروهایی مانند بوتولینیوم برای کمک به کاهش اسپاسم های عضلانی این بیماران موثر است.

درمان دارویی برای کاهش حملات تشنجی در مبتلایان به سی پی می تواند موثر واقع شود.

با توجه به اینکه بسیاری از کودکان سی پی بدلیل عوارض بیماری دچار مشکلات روحیهستند روان درمانی و قرار گرفتن تحت نظر یک روان شناس می تواند به بهبود وضعیت روحی آنان کمک کند.

توانبخشی در بیماران سی پی مهم ترین بخش درمان را شامل می شود که شامل فیزیوتراپی ، کاردرمانی و گفتاردرمانی می شود.

فیزیوتراپی و کاردرمانی جسمی عملکردهای حرکتی را بهبود بخشیده و به کاهش مشکلات حرکتی ایجاد شده کمک می کنند.

فیزیوتراپی و کاردرمانی نقش مهمی در افزایش توانمندی کودکان سی پی برای زندگی مستقل و بدون وابستگی به اطرافیان دارند.

کاردرمانی موثرترین راهکار توانبخشی جهت بهبود مهارت های کودکان مبتلا به این اختلال مغزی است که به کودک می آموزد تا بطور بهینه از اندام های سالم خود استفاده کرده و به تقویت اندام های ضعیف شده خود کمک کند.

فیزیوتراپیست و کاردرمانگر توصیه هایی در ارتباط با استفاده از وسایل کمکی برای حرکت به بیمار می کنند تا وی بتوانند از آن ها بطور صحیح در جهت بهبود وضعیت حرکتی خود استفاده کند.

متخصصان کاردرمانی به بیمار سی پی کمک می کنند تا استقلال خود را در انجام کارهای فردی مانند لباس پوشیدن ، غذا خوردن ، استحمام و … افزایش دهند.

از آنجا که مشکلات مرتبط با تکلم و بلع غذا از عوارض شایع این بیماری هستند گفتاردرمانی نیز بخش مهمی از درمان و توانبخشی مبتلایان را شامل می شود.

 

کلینیک کاردرمانی و گفتاردرمانی حسن پور در غرب تهران ارائه دهنده خدمات تخصصی توانخشی فلج مغزی

تلفن های تماس جهت مشاوره و رزرو نوبت : ۰۲۱۴۴۴۳۰۹۸۱  – ۰۹۳۳۵۳۶۱۵۵۸